Nasilje u porodici predstavlja izrazito negativnu i u našim uslovima rasprostranjenu društvenu pojavu, zbog čega su radi njegovog suzbijanja u više zakona predviđene odredbe kojima se definiše nasilje u porodici, postupci državnih organa i ustanova u sprečavanju nasilja u porodici i pružanje zaštite i podrške žrtvama nasilja u porodici. Zato se često dešava da se u vezi sa pojedinim slučajem nasilja u porodici pokrene više postupaka koji se međusobno ne isključuju ali su u vezi posebno kada je u pitanju dokazivanje da li se u konkretnom slučaju dogodilo nasilje u porodici.
Advokat za nasilje u porodici koji poznaje sve procedure i moguće posledice pokrenutih postupaka se zato javlja kao ključni saveznik koji svojim stručnim znanjem treba da pomogne svom klijentu bez obzira da li je prijavljen za nasilje u porodici ili je žrtva nasilja u porodici.
Kontaktiraje Advokata za krivično pravo Predraga Krstića, dobijte pravne savete i započnite svoj slučaj
Nasilje u porodici
Zakon o sprečavanju nasilja u porodici se u praksi najčešće javlja kao prvi zakon koji se primenjuje prema mogućem učiniocu krivičnog dela, jer je njime za sprečavanje nasilja u porodici propisana nadležnost policije, javnih tužilaštava, sudova opšte nadležnosti i prekršajnih sudova, kao i centara za socijalni rad, kao i njihova obaveza da brzo, delotvorno i koordinisano postupaju i sarađuju.
Nasilje u porodici se definiše kao akt fizičkog, seksualnog, psihičkog ili ekonomskog nasilja učinioca prema licu sa kojim se učinilac nalazi u sadašnjem ili ranijem bračnom ili vanbračnom ili partnerskom odnosu ili prema licu sa kojim je krvni srodnik u pravoj liniji, a u pobočnoj liniji do drugog stepena ili sa kojim je srodnik po tazbini do drugog stepena ili kome je usvojitelj, usvojenik, hranjenik ili hranitelj ili prema drugom licu sa kojim živi ili je živeo u zajedničkom domaćinstvu.
Prijava za nasilje u porodici
Svako mora da policiji ili javnom tužiocu prijavi bez odlaganja nasilje u porodici ili neposrednu opasnost od njega i ta obaveza se ne odnosi samo na fizička lica, već i na državne i druge organe, organizacije i ustanove.
Nadležni policijski službenik mora da mogućem učiniocu krivičnog dela pruži priliku da se izjasni o svim bitnim činjenicama, da prikupi potrebna obaveštenja od drugih policijskih službenika, odmah izvrši procenu rizika neposredne opasnosti od nasilja u porodici i da ako ustanovi da takva opasnost postoji mogućem učiniocu krivičnog dela pisanom naredbom u trajanju od 48 časova izrekne jednu ili obe hitne mere za sprečavanje nasilja u porodici i to:
Naredba se dostavlja mogućem učiniocu krivičnog dela, a odmah posle i osnovnom javnom tužiocu na čijem području se nalazi prebivalište, odnosno boravište žrtve, centru za socijalni rad i grupi za koordinaciju i saradnju, dok se žrtva nasilja pismeno obaveštava o vrsti hitne mere koja je izrečena.
Javni tužilac nakon toga ako ustanovi da postoji neposredna opasnost od nasilja u porodici, dužan je da sudu podnese predlog da se hitna mera produži i to u roku od 24 časa od časa uručenja naređenja licu kome je izrečena hitna mera. Uz predlog, javni tužilac dostavlja sudu i procenu rizika nadležnog policijskog službenika, svoje vrednovanje njegove procene rizika i druge dokaze koji ukazuju na neposrednu opasnost od nasilja u porodici.
Sud zatim rešenjem može produžiti hitnu meru za još 30 dana ili odbiti predlog kao neosnovan, protiv kog rešenja se može izjaviti žalbu višem sudu u roku od tri dana od dana prijema rešenja.
Prekršaj zbog kršenja hitne mere
Kaznom zatvora do 60 dana kazniće se za prekršaj lice koje prekrši hitnu meru koja mu je izrečena ili produžena.
Novčanom kaznom od 50.000 dinara do 150.000 dinara kazniće se za prekršaj odgovorno lice u državnom i drugom organu, organizaciji i ustanovi koje policiji ili javnom tužiocu neodložno ne prijavi ili ne reaguje na prijavu ili opstruira prijavljivanje ili reagovanje na svako saznanje o nasilju u porodici ili neposrednoj opasnosti od njega.
Osuđujuća presuda za prekršaj iz stava 1. ovog člana može se izvršiti pre njene pravnosnažnosti, prema Zakonu o prekršajima.
Lažna prijava za nasilje u porodici
Zloupotreba Zakona o sprečavanju nasilja u porodici je česta u praksi. Naime, kako je zakon već duži niz godina na snazi, građani su upoznati sa osnovnim mogućnostima koje pruža žrtvama nasilja u porodici kada je u pitanju izricanje hitnih mera u njihovu korist. Zbog toga se dešava da najčešće supružnici kako bi izborili za sebe bolji položaj prilikom razvoda braka tj. prilikom odluke o vršenju starateljskog prava nad decom i podele imovine, prethodno lažno prijave nasilje u porodici kako bi kasnije u slučaju izrečenih hitnih mera to isticali kao dokaz da je prema njima izvršeno nasilje u porodici.
Tu je potrebno naglasiti i da nadležni organi iz bojazni da bi se mogao desiti najgori slučaj, često i u situacijama gde nema realnog osnova da preti neposredna opasnost od nasilja u porodici zvanično zauzimaju drugačiji stav, što za posledicu ima da se prijavljena lica dovode u težak položaj i da se ubuduće stigmatiziraju kao nasilnici.
Krivično delo nasilje u porodici iz čl. 194 KZ
Ko se smatra članom porodice
Članom porodice smatraju se: supružnici, njihova deca, preci supružnika u pravoj liniji krvnog srodstva, vanbračni partneri i njihova deca, usvojilac i usvojenik, hranilac i hranjenik. Članovima porodice smatraju se i braća i sestre, njihovi supružnici i deca, bivši supružnici i njihova deca i roditelji bivših supružnika, ako žive u zajedničkom domaćinstvu, kao i lica koja imaju zajedničko dete ili je dete na putu da bude rođeno, iako nikada nisu živela u istom porodičnom domaćinstvu.
Kazne za nasilje u porodici
U sudskoj praksi je evidentno da se za krivično delo nasilja u porodici izriču teže kazne nego za druga krivična dela koja imaju iste propisane kazne. Važno je naglasiti i da je uprkos tome u planu da se kroz izmene Krivičnog zakona pooštre kazne za krivično delo nasilje u porodici. Zakonodavac razloge za to nalazi u statistici koja neupitno ukazuje da se broj krivičnih prijava za nasilje u porodici povećava. Postavlja se pitanje kako će to dodatno uticati na sudsku praksu, jer su do sada sudovi za dokazivanje nasilja u porodici već imali snižene kriterijume prilikom razmatranja kada se ima smatrati da je krivično delo dokazano, kao i koje dokaze će smatrati prihvatljivim.
„Suočeni ste sa porodičnim nasiljem ili optužbom? Kontaktirajte advokata za krivično pravo za stručnu pomoć i odbranu.“
